2. We respecteren, beheren en ontwikkelen ons natuurlijk kapitaal, zoals water, bodem, klimaat en natuur op een duurzame manier en we maken de overstap naar het gebruik van hernieuwbare energie. | Doelstelling 2.4

Doelstelling
2.4 De vitale Veluwe: samen werken aan een vitaal en aantrekkelijk landelijk gebied
	Met het programma voor de Veluwe 2023-2026 versterken, herstellen en ontwikkelen we onze Veluwse natuur zodat deze ruimte kan blijven bieden als toplocatie voor recreatief en toeristisch medegebruik. In verbinding met natuur, landschap en water is er ruimte voor kwalitatief hoogwaardig en duurzaam toerisme, worden bewoners en bezoekers gastvrij ontvangen en genieten zij volop van cultuur en erfgoed. De landbouw blijft, verduurzaamt en sluit beter aan op de natuur. Er ontstaat nieuwe bedrijvigheid in het landelijk gebied. De leefbaarheid van het landelijk gebied en de dorpen neemt toe. Omdat de uitvoeringsagenda en financiering van het huidige Apeldoornse Programma Veluwe eind 2026 afloopt en gezien de dynamiek op de Veluwse opgaven zetten wij voor het Apeldoornse programma Veluwe in op een overbruggingsjaar in 2027. Daarmee borgen wij lopende afspraken en samenwerkingen, zoals gebiedsaanpak GEUS en de IJsselvallei, bestemmingsmanagement en Vitale Vakantieparken, en blijven ingezette trajecten rond onder meer landbouw zorgvuldig doorlopen. Tegelijkertijd biedt dit overbruggingsjaar ruimte om samen met het nieuwe college en raad de inhoudelijke koers van het vervolg te bepalen, passend binnen de provinciale en landelijke aanpak en met benutting van kansen om via de Aanpak Veluwe versnelling te realiseren op natuur- en waterherstel, toekomstbestendige landbouw en recreatie en toerisme.

Doelstelling

2.4 De vitale Veluwe: samen werken aan een vitaal en aantrekkelijk landelijk gebied

Met het programma voor de Veluwe 2023-2026 versterken, herstellen en ontwikkelen we onze Veluwse natuur zodat deze ruimte kan blijven bieden als toplocatie voor recreatief en toeristisch medegebruik. In verbinding met natuur, landschap en water is er ruimte voor kwalitatief hoogwaardig en duurzaam toerisme, worden bewoners en bezoekers gastvrij ontvangen en genieten zij volop van cultuur en erfgoed. De landbouw blijft, verduurzaamt en sluit beter aan op de natuur. Er ontstaat nieuwe bedrijvigheid in het landelijk gebied. De leefbaarheid van het landelijk gebied en de dorpen neemt toe.

Omdat de uitvoeringsagenda en financiering van het huidige Apeldoornse Programma Veluwe eind 2026 afloopt en gezien de dynamiek op de Veluwse opgaven zetten wij voor het Apeldoornse programma Veluwe in op een overbruggingsjaar in 2027. Daarmee borgen wij lopende afspraken en samenwerkingen, zoals gebiedsaanpak GEUS en de IJsselvallei, bestemmingsmanagement en Vitale Vakantieparken, en blijven ingezette trajecten rond onder meer landbouw zorgvuldig doorlopen. Tegelijkertijd biedt dit overbruggingsjaar ruimte om samen met het nieuwe college en raad de inhoudelijke koers van het vervolg te bepalen, passend binnen de provinciale en landelijke aanpak en met benutting van kansen om via de Aanpak Veluwe versnelling te realiseren op natuur- en waterherstel, toekomstbestendige landbouw en recreatie en toerisme.

Prestaties

2.4.1 Versterken verbinding van de Veluwe en de IJssel.
Samen met onze partners werken we aan een beleefbare groen blauwe verbinding van de Veluwe en de IJssel. We sluiten hierbij aan bij de realisatie van de Groen Blauwe Hoofdstructuur (GBHS). In de GBHS worden groen en natuur ontwikkeld, natuurgebieden verbonden, water vastgehouden en recreatieve verbindingen gerealiseerd. We realiseren de Groen Blauwe Hoofdstructuur (deels) door verwerving van gronden. Gezien de randvoorwaarden van grondpositie, afstemming met bewoners, bedrijven en andere partijen in gebiedsprocessen en de noodzakelijke capaciteit gaat dit om langjarige processen. We zetten onder andere via de Aanpak Veluwe in op de verdere ontwikkeling van beekherstel Veluwe, waaronder de Wenumse beekdalen en de Weteringse broek. Binnen ontwikkelgebieden als de Zuidrand, Beekbergsepoort/woud, Groote Leigraaf, Uddel, Groote Wetering en Beemte Broekland zijn we faciliterend aan de gebiedsvisies. We werken aan de uitvoering van het Masterplan IJsselvallei en het in 2026 vastgestelde Plan van Aanpak IJsselvallei. Ook onderzoeken we de ontsluiting en gastvrijheid van het gebied voor toeristen en recreanten en hoe dit beter kan aansluiten op verderop gelegen recreatieclusters zoals Bussloo. We stimuleren kansen om hier aanbod te ontwikkelen die de druk op het Veluwe-massief verlichten. Via Leader IJsselvallei faciliteren we bottum up initiatieven in het gebied.

2.4.1 Versterken verbinding van de Veluwe en de IJssel.

Samen met onze partners werken we aan een beleefbare groen blauwe verbinding van de Veluwe en de IJssel. We sluiten hierbij aan bij de realisatie van de Groen Blauwe Hoofdstructuur (GBHS). In de GBHS worden groen en natuur ontwikkeld, natuurgebieden verbonden, water vastgehouden en recreatieve verbindingen gerealiseerd. We realiseren de Groen Blauwe Hoofdstructuur (deels) door verwerving van gronden. Gezien de randvoorwaarden van grondpositie, afstemming met bewoners, bedrijven en andere partijen in gebiedsprocessen en de noodzakelijke capaciteit gaat dit om langjarige processen. We zetten onder andere via de Aanpak Veluwe in op de verdere ontwikkeling van beekherstel Veluwe, waaronder de Wenumse beekdalen en de Weteringse broek. Binnen ontwikkelgebieden als de Zuidrand, Beekbergsepoort/woud, Groote Leigraaf, Uddel, Groote Wetering en Beemte Broekland zijn we faciliterend aan de gebiedsvisies. We werken aan de uitvoering van het Masterplan IJsselvallei en het in 2026 vastgestelde Plan van Aanpak IJsselvallei. Ook onderzoeken we de ontsluiting en gastvrijheid van het gebied voor toeristen en recreanten en hoe dit beter kan aansluiten op verderop gelegen recreatieclusters zoals Bussloo. We stimuleren kansen om hier aanbod te ontwikkelen die de druk op het Veluwe-massief verlichten. Via Leader IJsselvallei faciliteren we bottum up initiatieven in het gebied.

2.4.2 Stimuleren van de transitie naar een toekomstbestendige landbouw en vermindering van stikstofuitstoot.
We werken samen met onze partners via de zes actielijnen uit ons Actieplan Landbouw mee aan een toekomstbestendige landbouw. Het behouden van de vitaliteit en leefbaarheid van het buitengebied is daarbij een belangrijk doel. Gebiedsgericht en maatwerk zijn hierbij sleutelbegrippen. Zoals gebiedsprocessen rondom de stikstofstroken N2000. Generiek zetten we in Apeldoorn onder andere in op actief relatiemanagement (o.a. door inzet van de relatiemanager en adviseur agrarische sector), het ontwikkelen en gebruik van netwerken waarin kennis wordt gedeeld (o.a. lokale voedselketens), lobby (o.a. richting Rijk, provincie en Waterschap), en ons RO-instrumentarium (o.a. functieveranderingsbeleid). Apeldoorn is faciliterend en zal inspringen op actuele kansen bijvoorbeeld met het opzetten van pilots binnen gebiedsontwikkelingen. In 2027 onder meer in GEUS, Beemte Broekland, Beekbergen, Loenen en de Zuidrand.

2.4.2 Stimuleren van de transitie naar een toekomstbestendige landbouw en vermindering van stikstofuitstoot.

We werken samen met onze partners via de zes actielijnen uit ons Actieplan Landbouw mee aan een toekomstbestendige landbouw. Het behouden van de vitaliteit en leefbaarheid van het buitengebied is daarbij een belangrijk doel. Gebiedsgericht en maatwerk zijn hierbij sleutelbegrippen. Zoals gebiedsprocessen rondom de stikstofstroken N2000. Generiek zetten we in Apeldoorn onder andere in op actief relatiemanagement (o.a. door inzet van de relatiemanager en adviseur agrarische sector), het ontwikkelen en gebruik van netwerken waarin kennis wordt gedeeld (o.a. lokale voedselketens), lobby (o.a. richting Rijk, provincie en Waterschap), en ons RO-instrumentarium (o.a. functieveranderingsbeleid). Apeldoorn is faciliterend en zal inspringen op actuele kansen bijvoorbeeld met het opzetten van pilots binnen gebiedsontwikkelingen. In 2027 onder meer in GEUS, Beemte Broekland, Beekbergen, Loenen en de Zuidrand.

2.4.3 Realiseren van optimaal bestemmingsmanagement op de Veluwe.
Doel van het Masterplan Bestemmingsmanagement is om de recreatieve druk op kwetsbare gebieden te verlichten, de gastvrijheid en belevingswaarde voor onze bezoekers te verbeteren en te zorgen voor minder overlast en meer leefbaarheid voor onze inwoners. In samenwerking met onder andere terreinbeheerders, dorpsraden, particuliere initiatiefnemers en andere overheden dragen we met bestemmingsmanagement bij aan een beter spreiding van bezoekersstromen over de Veluwe. Het masterplan bestaat uit de projecten ontvangstlocaties op strategische plaatsen, monitoring van bezoekersstromen, aanbodontwikkeling, belevingsgebieden en excellent gastheerschap. Concreet zetten we in op het ontwikkelen van twee toeristische overstappunten (TOP’s), bij de Loenense Waterval en bij Woudhuizen en het aanbrengen van bebording een straatmeubilair in Veluwestijl bij de twee poorten, ’t Leesten en Station Apeldoorn. Daarnaast gaan we de komende jaren enkele nieuwe startpunten realiseren en een groot aantal bestaande startpunten een kwaliteitsimpuls geven. Bij deze bestaande en nieuwe locaties werken we aan uniforme uitstraling, de Veluwestijl. Vanuit het project excellent gastheerschap is Toeristisch Informatiepunt 2.0 gerealiseerd. We verkennen in 2027 of we dit concept breder in gaan zetten. Verder werken we aan het verbeteren van de zichtbaarheid en beleefbaarheid van ons cultureel erfgoed (onder andere het koninklijke erfgoed en het industriële verleden van de Veluwe). Op verschillende manieren vertellen we de verhalen en koppelen deze aan fiets- en wandelroutes en ontvangstlocaties. Door bezoekersstromen te monitoren meten we het effect van ons handelen en kunnen we bijsturen.

2.4.3 Realiseren van optimaal bestemmingsmanagement op de Veluwe.

Doel van het Masterplan Bestemmingsmanagement is om de recreatieve druk op kwetsbare gebieden te verlichten, de gastvrijheid en belevingswaarde voor onze bezoekers te verbeteren en te zorgen voor minder overlast en meer leefbaarheid voor onze inwoners. In samenwerking met onder andere terreinbeheerders, dorpsraden, particuliere initiatiefnemers en andere overheden dragen we met bestemmingsmanagement bij aan een beter spreiding van bezoekersstromen over de Veluwe.

Het masterplan bestaat uit de projecten ontvangstlocaties op strategische plaatsen, monitoring van bezoekersstromen, aanbodontwikkeling, belevingsgebieden en excellent gastheerschap. Concreet zetten we in op het ontwikkelen van twee toeristische overstappunten (TOP’s), bij de Loenense Waterval en bij Woudhuizen en het aanbrengen van bebording een straatmeubilair in Veluwestijl bij de twee poorten, ’t Leesten en Station Apeldoorn. Daarnaast gaan we de komende jaren enkele nieuwe startpunten realiseren en een groot aantal bestaande startpunten een kwaliteitsimpuls geven. Bij deze bestaande en nieuwe locaties werken we aan uniforme uitstraling, de Veluwestijl. Vanuit het project excellent gastheerschap is Toeristisch Informatiepunt 2.0 gerealiseerd. We verkennen in 2027 of we dit concept breder in gaan zetten. Verder werken we aan het verbeteren van de zichtbaarheid en beleefbaarheid van ons cultureel erfgoed (onder andere het koninklijke erfgoed en het industriële verleden van de Veluwe). Op verschillende manieren vertellen we de verhalen en koppelen deze aan fiets- en wandelroutes en ontvangstlocaties. Door bezoekersstromen te monitoren meten we het effect van ons handelen en kunnen we bijsturen.

2.4.4 Versterken en ontwikkelen van vakantieparken in Apeldoorn.
Met onze samenwerkingspartners blijven we proactief werken aan versterking en ontwikkeling van de vakantieparken door kennis te delen, het handelen af te stemmen en instrumentarium te ontwikkelen en toe te passen. Onze inspanningen doen we op het gebied van Innovatie, Herstructurering, Duurzaamheid, Sociaal en Veiligheid. Dit moet er mede toe leiden dat de Veluwe de belangrijkste en meest gastvrije binnenlandse vakantiebestemming blijft. We blijven in Beekbergen Zuid via het Uitvoeringsplan Beekbergen zuid gebiedsgericht inzetten op de ontwikkeling van de verblijfsrecreatie. Met het plan worden op verschillende thema’s verschillende maatregelen uitgevoerd. We zorgen verder dat in Apeldoorn onze ‘basis op orde blijft’ door onder meer inzet op ‘1 park 1 plan’ en inzet van actief relatiemanagement op de parken. We sluiten aan op een landelijk handelingskader wonen op vakantieparken dat, in plaats van de instructieregel voor bewoning recreatiewoningen, in de maak is. En zorgen dat we ook in Apeldoorn inregelen wat nodig is op dit thema. We blijven actief deelnemen aan het regionale programma Vitale Vakantieparken Veluwe. Onze inzet is erop gericht dat vakantieparken meer gebruik maken van de diensten van het programma.

2.4.4 Versterken en ontwikkelen van vakantieparken in Apeldoorn.

Met onze samenwerkingspartners blijven we proactief werken aan versterking en ontwikkeling van de vakantieparken door kennis te delen, het handelen af te stemmen en instrumentarium te ontwikkelen en toe te passen. Onze inspanningen doen we op het gebied van Innovatie, Herstructurering, Duurzaamheid, Sociaal en Veiligheid. Dit moet er mede toe leiden dat de Veluwe de belangrijkste en meest gastvrije binnenlandse vakantiebestemming blijft. We blijven in Beekbergen Zuid via het Uitvoeringsplan Beekbergen zuid gebiedsgericht inzetten op de ontwikkeling van de verblijfsrecreatie. Met het plan worden op verschillende thema’s verschillende maatregelen uitgevoerd. We zorgen verder dat in Apeldoorn onze ‘basis op orde blijft’ door onder meer inzet op ‘1 park 1 plan’ en inzet van actief relatiemanagement op de parken. We sluiten aan op een landelijk handelingskader wonen op vakantieparken dat, in plaats van de instructieregel voor bewoning recreatiewoningen, in de maak is. En zorgen dat we ook in Apeldoorn inregelen wat nodig is op dit thema. We blijven actief deelnemen aan het regionale programma Vitale Vakantieparken Veluwe. Onze inzet is erop gericht dat vakantieparken meer gebruik maken van de diensten van het programma.

2.4.5 Realiseren van een toekomstbestendig Uddel/GEUS.
In GEUS (Garderen, Elspeet, Uddel, Speuld) zijn we samen met het gebied en onze overheidspartners volop aan de slag met de uitvoering van het vastgestelde gebiedsplan GEUS en bijbehorende projecten die onderdeel uitmaken van de Ontwikkelstrategie gericht op leefbaarheid, herstel van natuur & water, stikstofreductie, landbouwperspectief en recreatie. Een belangrijk project is de uitvoering van het plan voor het deelgebied Uddelerveen Integraal-ontwikkelplan-Uddelerveen-WEB-VPxDG-mrt26.pdf. GEUS is bestempeld als LEADER gebied en de lokale actiegroep (LAG) GEUS werkt aan het begeleiden, coördineren en accorderen van bottom-up projecten die bijdragen aan de doelstellingen van GEUS, waarvan de eerste resultaten in 2027 zichtbaar worden. In Uddel werken we overkoepelend aan de ontwikkelvisie voor Uddel, ‘AAN DE SLAG’, voortbordurend op het gebiedsplan GEUS, de omgevingsvisie en de vitaliteitsagenda. Daarbij wordt een ontwikkelstrategie opgesteld die inzicht geeft in hoe gaan we Uddel de komende jaren concreet tot ontwikkeling brengen. Geladen met projecten, inzicht in de kosten en een blik op de toekomst, zetten we in 2027 en daarna in op realisatie. Voorbeelden hiervan zijn de ontwikkeling van het dorpshart, twee woningbouwvlekken en het bedrijventerrein. Daarnaast gaan ook functieveranderingstrajecten door.

2.4.5 Realiseren van een toekomstbestendig Uddel/GEUS.

In GEUS (Garderen, Elspeet, Uddel, Speuld) zijn we samen met het gebied en onze overheidspartners volop aan de slag met de uitvoering van het vastgestelde gebiedsplan GEUS en bijbehorende projecten die onderdeel uitmaken van de Ontwikkelstrategie gericht op leefbaarheid, herstel van natuur & water, stikstofreductie, landbouwperspectief en recreatie. Een belangrijk project is de uitvoering van het plan voor het deelgebied Uddelerveen Integraal-ontwikkelplan-Uddelerveen-WEB-VPxDG-mrt26.pdf.

GEUS is bestempeld als LEADER gebied en de lokale actiegroep (LAG) GEUS werkt aan het begeleiden, coördineren en accorderen van bottom-up projecten die bijdragen aan de doelstellingen van GEUS, waarvan de eerste resultaten in 2027 zichtbaar worden.

In Uddel werken we overkoepelend aan de ontwikkelvisie voor Uddel, ‘AAN DE SLAG’, voortbordurend op het gebiedsplan GEUS, de omgevingsvisie en de vitaliteitsagenda. Daarbij wordt een ontwikkelstrategie opgesteld die inzicht geeft in hoe gaan we Uddel de komende jaren concreet tot ontwikkeling brengen. Geladen met projecten, inzicht in de kosten en een blik op de toekomst, zetten we in 2027 en daarna in op realisatie. Voorbeelden hiervan zijn de ontwikkeling van het dorpshart, twee woningbouwvlekken en het bedrijventerrein. Daarnaast gaan ook functieveranderingstrajecten door.

2.4.6. Versterken Veluwse samenwerking voor een vitaal landelijk gebied.
Wij nemen actief deel aan de interbestuurlijke samenwerking Aanpak Veluwe. Samen met gemeenten, provincie, waterschappen en het Rijk werken we aan stikstofreductie, herstel van natuur en beken en een duurzame balans tussen natuur, landbouw, economie, recreatie en leefomgeving. Door deze samenwerking versterken we niet alleen de kwaliteit van de Veluwe, maar zorgen we ook voor een toekomstbestendige agrarische sector, perspectief op vergunningverlening, economische ontwikkeling en een leefbare omgeving voor toekomstige generaties. We werken het vastgestelde Uitvoeringsplan en de Samenwerkingsovereenkomst Aanpak Veluwe verder uit en starten met de realisatie ervan. Concreet doen we dat in 2027 onder meer via twee beekdalherstel projecten (Wenumse beekdalen en Weteringsebroek) en het project Uddelerveen. Naast Aanpak Veluwe blijven we ook inzetten op het versterken en optimaliseren van andere Veluwse samenwerkingen.

2.4.6. Versterken Veluwse samenwerking voor een vitaal landelijk gebied.

Wij nemen actief deel aan de interbestuurlijke samenwerking Aanpak Veluwe. Samen met gemeenten, provincie, waterschappen en het Rijk werken we aan stikstofreductie, herstel van natuur en beken en een duurzame balans tussen natuur, landbouw, economie, recreatie en leefomgeving. Door deze samenwerking versterken we niet alleen de kwaliteit van de Veluwe, maar zorgen we ook voor een toekomstbestendige agrarische sector, perspectief op vergunningverlening, economische ontwikkeling en een leefbare omgeving voor toekomstige generaties. We werken het vastgestelde Uitvoeringsplan en de Samenwerkingsovereenkomst Aanpak Veluwe verder uit en starten met de realisatie ervan. Concreet doen we dat in 2027 onder meer via twee beekdalherstel projecten (Wenumse beekdalen en Weteringsebroek) en het project Uddelerveen. Naast Aanpak Veluwe blijven we ook inzetten op het versterken en optimaliseren van andere Veluwse samenwerkingen.