2. We respecteren, beheren en ontwikkelen ons natuurlijk kapitaal, zoals water, bodem, klimaat en natuur op een duurzame manier en we maken de overstap naar het gebruik van hernieuwbare energie. | Doelstelling 2.1

Doelstelling
2.1 Energieneutraal en aardgasvrij voor 2050
	In 2050 willen we dat Apeldoorn energieneutraal en aardgasvrij is, met een betrouwbaar, duurzaam en betaalbaar energiesysteem. Iedereen kan daar aan meedoen. Daarom omarmen en faciliteren we eigen initiatief van inwoners, ondernemers en instellingen. We werken samen met partners in en buiten de gemeente, met ondernemers, onderwijs en (collectieven van) inwoners om de energietransitie te versnellen. We hebben daarnaast specifiek oog voor de kwetsbare groepen in de samenleving. Als tussenstap in het realiseren van deze ambitie willen we dat Apeldoorn voor 33% energieneutraal is in 2030. Dat betekent dat in 2030 de hoeveelheid duurzame energie-opwek binnen de gemeente Apeldoorn evenveel is als 33% van het totale energiegebruik binnen Apeldoorn. Dit alles met als doel om de CO2 uitstoot en daarmee de opwarming van de aarde te beperken. In 2014 was Apeldoorn voor 4% energieneutraal. In 2030 zou dit een reductie van 54% CO2 ten opzichte van 2014 betekenen. Dat wil zeggen dat Apeldoorn van 1.148 kT CO2 uitstoot in 2014 naar 527 kT uitstoot gaat in 2030. In de jaarlijkse energiemonitor wordt de voortgang in beeld gebracht.

Doelstelling

2.1 Energieneutraal en aardgasvrij voor 2050

In 2050 willen we dat Apeldoorn energieneutraal en aardgasvrij is, met een betrouwbaar, duurzaam en betaalbaar energiesysteem. Iedereen kan daar aan meedoen. Daarom omarmen en faciliteren we eigen initiatief van inwoners, ondernemers en instellingen. We werken samen met partners in en buiten de gemeente, met ondernemers, onderwijs en (collectieven van) inwoners om de energietransitie te versnellen. We hebben daarnaast specifiek oog voor de kwetsbare groepen in de samenleving. Als tussenstap in het realiseren van deze ambitie willen we dat Apeldoorn voor 33% energieneutraal is in 2030. Dat betekent dat in 2030 de hoeveelheid duurzame energie-opwek binnen de gemeente Apeldoorn evenveel is als 33% van het totale energiegebruik binnen Apeldoorn. Dit alles met als doel om de CO2 uitstoot en daarmee de opwarming van de aarde te beperken. In 2014 was Apeldoorn voor 4% energieneutraal. In 2030 zou dit een reductie van 54% CO2 ten opzichte van 2014 betekenen. Dat wil zeggen dat Apeldoorn van 1.148 kT CO2 uitstoot in 2014 naar 527 kT uitstoot gaat in 2030.

In de jaarlijkse energiemonitor wordt de voortgang in beeld gebracht.

Prestaties

2.1.1 In 2030 is 30% besparing t.o.v. 2014 in energiegebruik gerealiseerd.
Dit betekent dat Apeldoorn van 16.000 TJ energiegebruik in 2014 gaat naar 11.200 TJ in 2030. Daarnaast zijn alle nieuwe ontwikkelingen minimaal energieneutraal. Het is belangrijk dat inwoners, bedrijven en instellingen actief nadenken over hun bijdrage aan de energietransitie. En vervolgens tot actie overgaan, door besparingsmaatregelen te nemen en opwek te realiseren. We ondersteunen vanuit het Energiepunt en door samen met energiecoöperaties naar onze inwoners toe te gaan. Na een succesvolle start van de Denktank zal dit initiatief in 2027 met nieuwe acties een vervolg krijgen. Daarnaast stellen we subsidies, leningen en (financiële) instrumenten beschikbaar en halen we subsidies binnen. Dit is belangrijk zodat Apeldoorn verduurzaamt en de Wijken van de Toekomst transitieklaar zijn.

2.1.1 In 2030 is 30% besparing t.o.v. 2014 in energiegebruik gerealiseerd.

Dit betekent dat Apeldoorn van 16.000 TJ energiegebruik in 2014 gaat naar 11.200 TJ in 2030. Daarnaast zijn alle nieuwe ontwikkelingen minimaal energieneutraal. Het is belangrijk dat inwoners, bedrijven en instellingen actief nadenken over hun bijdrage aan de energietransitie. En vervolgens tot actie overgaan, door besparingsmaatregelen te nemen en opwek te realiseren. We ondersteunen vanuit het Energiepunt en door samen met energiecoöperaties naar onze inwoners toe te gaan. Na een succesvolle start van de Denktank zal dit initiatief in 2027 met nieuwe acties een vervolg krijgen. Daarnaast stellen we subsidies, leningen en (financiële) instrumenten beschikbaar en halen we subsidies binnen. Dit is belangrijk zodat Apeldoorn verduurzaamt en de Wijken van de Toekomst transitieklaar zijn.

2.1.2 Inwoners in een financieel kwetsbare situatie worden extra ondersteund om energiemaatregelen te nemen en worden ontzorgd bij het verduurzamen van de eigen woning.
Inwoners in een financieel kwetsbare situatie met een koopwoning worden extra ontzorgd bij het isoleren van hun woning. Zij ontvangen een hoger subsidiebedrag, waardoor ook zij mee kunnen doen in het verduurzamingsproces. Er is een intensieve samenwerking met energiecoöperatie deA in het bereiken van de doelgroepen. Aan inwoners in een huurwoning wordt hulp op maat geboden. Hierbij wordt samengewerkt met het sociaal domein, deA en andere externe stakeholders.

2.1.2 Inwoners in een financieel kwetsbare situatie worden extra ondersteund om energiemaatregelen te nemen en worden ontzorgd bij het verduurzamen van de eigen woning.

Inwoners in een financieel kwetsbare situatie met een koopwoning worden extra ontzorgd bij het isoleren van hun woning. Zij ontvangen een hoger subsidiebedrag, waardoor ook zij mee kunnen doen in het verduurzamingsproces. Er is een intensieve samenwerking met energiecoöperatie deA in het bereiken van de doelgroepen. Aan inwoners in een huurwoning wordt hulp op maat geboden. Hierbij wordt samengewerkt met het sociaal domein, deA en andere externe stakeholders.

2.1.3 In 2030 is in totaal 3.600 TJ opgewekt.
Opwek van duurzame energie doen we via opwek van zon in de gebouwde omgeving. Niet alleen daken van woningen, maar ook van bedrijven en naast solar carports ook terreinen in bebouwd gebied of locaties in het buitengebied (denk aan langs rijkswegen of spoorwegen) en zonneparken. We realiseren een zonnepark in Beemte-Broekland. In de Zuidrand stellen we een energiemix op waar duurzame zonopwek via zonneparken en windenergie onderdeel van uitmaakt. Ook wordt in het kader van programma Energie op Rijksvastgoed (OER) met Rijkswaterstaat verkend of langs de A1 en A50 ingezet kunnen worden voor grootschalige zonopwek en langs de A1 voor windenergie. Daarnaast wordt ingezet op lobby voor windenergie en opwek via overige bronnen, zoals warmte- en koude uit de buitenlucht met klein- en grootschalige warmtepompen, (ondiepe) geothermie, riothermie, biogas, zonthermie en aquathermie. We onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor agri-pv, zodanig dat het landschap en de kwaliteit van de leefomgeving behouden blijven. Daarnaast blijven we inzetten op realisatie van erfmolens, het versneld inzetten op de realisatie van windturbines en het anticiperen op de ontwikkelingen van elektriciteitsopslag bij energie-opwekprojecten om het knelpunt ‘niet aansluitbaar’ op het elektriciteitsnet deels te verhelpen. In 2027 worden de bevindingen uit het in 2026 opgestelde strategisch onderzoek naar het energiesysteem van de toekomst vertaald naar de inzet vanuit programma Energietransitie.

2.1.3 In 2030 is in totaal 3.600 TJ opgewekt.

Opwek van duurzame energie doen we via opwek van zon in de gebouwde omgeving. Niet alleen daken van woningen, maar ook van bedrijven en naast solar carports ook terreinen in bebouwd gebied of locaties in het buitengebied (denk aan langs rijkswegen of spoorwegen) en zonneparken. We realiseren een zonnepark in Beemte-Broekland. In de Zuidrand stellen we een energiemix op waar duurzame zonopwek via zonneparken en windenergie onderdeel van uitmaakt. Ook wordt in het kader van programma Energie op Rijksvastgoed (OER) met Rijkswaterstaat verkend of langs de A1 en A50 ingezet kunnen worden voor grootschalige zonopwek en langs de A1 voor windenergie. Daarnaast wordt ingezet op lobby voor windenergie en opwek via overige bronnen, zoals warmte- en koude uit de buitenlucht met klein- en grootschalige warmtepompen, (ondiepe) geothermie, riothermie, biogas, zonthermie en aquathermie. We onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor agri-pv, zodanig dat het landschap en de kwaliteit van de leefomgeving behouden blijven. Daarnaast blijven we inzetten op realisatie van erfmolens, het versneld inzetten op de realisatie van windturbines en het anticiperen op de ontwikkelingen van elektriciteitsopslag bij energie-opwekprojecten om het knelpunt ‘niet aansluitbaar’ op het elektriciteitsnet deels te verhelpen. In 2027 worden de bevindingen uit het in 2026 opgestelde strategisch onderzoek naar het energiesysteem van de toekomst vertaald naar de inzet vanuit programma Energietransitie.

2.1.4 We werken aan het energiesysteem van de toekomst op basis van onder andere een hernieuwd warmteprogramma.
Het energiesysteem van de toekomst bestaat uit meer dan duurzame opwek van elektriciteit. Voor een betrouwbaar energiesysteem is een energiemix nodig, waar opwek, opslag en distributie onderdeel van uitmaken. In 2027 wordt het Warmteprogramma opgeleverd. Het Warmteprogramma is een actualisatie van de Transitievisie Warmte met een vooruitblik op de komende vijf jaren.

2.1.5 We werken samen met partners aan vernieuwingen in infrastructuur voor warmte en elektriciteit om energiezekerheid te waarborgen.
Hierin hebben wij een faciliterende rol. Dit doen we door een besluit te nemen over de locatie van een nieuw onderstation in het zuiden van Apeldoorn, en voortzetting van de buurtgewijze aanpak i.s.m. Liander bij het realiseren van meer transformatorhuisjes in de bestaande stad en de dorpen. Daarnaast komen we samen met bedrijven tot oplossingen voor netcongestie, zoals het balanceren van energie tussen de bedrijven op het bedrijventerrein. Dit doen we door uitvoering te geven aan gebiedsgerichte aanpakken en door het faciliteren van een smart grid (balanceren, opwek, opslag) op Apeldoorn Noord en Zuid, Ecofactorij en Kieveen. Afhankelijk van de besluitvorming van warmtenet Kerschoten zal in samenwerking met partners gestart worden met het voorbereiden van de benodigde infrastructuur in 2027.

2.1.5 We werken samen met partners aan vernieuwingen in infrastructuur voor warmte en elektriciteit om energiezekerheid te waarborgen.

Hierin hebben wij een faciliterende rol. Dit doen we door een besluit te nemen over de locatie van een nieuw onderstation in het zuiden van Apeldoorn, en voortzetting van de buurtgewijze aanpak i.s.m. Liander bij het realiseren van meer transformatorhuisjes in de bestaande stad en de dorpen. Daarnaast komen we samen met bedrijven tot oplossingen voor netcongestie, zoals het balanceren van energie tussen de bedrijven op het bedrijventerrein. Dit doen we door uitvoering te geven aan gebiedsgerichte aanpakken en door het faciliteren van een smart grid (balanceren, opwek, opslag) op Apeldoorn Noord en Zuid, Ecofactorij en Kieveen.

Afhankelijk van de besluitvorming van warmtenet Kerschoten zal in samenwerking met partners gestart worden met het voorbereiden van de benodigde infrastructuur in 2027.

2.1.6 We onderzoeken de mogelijkheden vervolg warmtenet Kerschoten
Voor het warmtenet Kerschoten is eind 2025 een Definitief Investerings Besluit genomen. Hierin zijn twee voorwaarden opgenomen: 70 % deelname van de bewoners en de resultaten van de aanbestedingen voor benodigde infrastructuur moeten binnen de gestelde marges passen. Aan beide voorwaarden is in september 2026 niet voldaan. We onderzoeken, naast het stoppen van het warmtenet ook een aangepaste aansluitstrategie. Hierbij wordt gerekend met die partijen die zeker warmte willen afnemen. De resultaten van dit onderzoek worden eind 2026 aan de raad voorgelegd.

2.1.6 We onderzoeken de mogelijkheden vervolg warmtenet Kerschoten

Voor het warmtenet Kerschoten is eind 2025 een Definitief Investerings Besluit genomen. Hierin zijn twee voorwaarden opgenomen: 70 % deelname van de bewoners en de resultaten van de aanbestedingen voor benodigde infrastructuur moeten binnen de gestelde marges passen. Aan beide voorwaarden is in september 2026 niet voldaan. We onderzoeken, naast het stoppen van het warmtenet ook een aangepaste aansluitstrategie. Hierbij wordt gerekend met die partijen die zeker warmte willen afnemen. De resultaten van dit onderzoek worden eind 2026 aan de raad voorgelegd.

2.1.7 We werken toe naar wijkuitvoeringsplannen voor De Maten en Loenen.
Dit doen we door vanuit de warmtevraag- en aanbod strategieën voor duurzame warmte te verkennen en keuzes te maken voor het beste alternatief voor aardgas. Bij het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen hanteren we een participatieve aanpak. Gedurende het proces voeren we gesprekken met bewoners en andere belangrijke stakeholders, zoals woningcorporaties, energiecoöperaties, de netbeheerder, scholen, VvE’s en andere doelgroepen. Deze gesprekken gaan over de mogelijke eindoplossingen binnen de kaders van de Transitievisie Warmte. Daarnaast gaan we samen met de woningeigenaren de wijk transitieklaarmaken voor de overstap naar de beoogde eindoplossing en ondersteunen we bewonersinitiatieven. De wijkuitvoeringsplannen zijn na vaststelling door het college, het vertrekpunt en het spoorboekje voor de daadwerkelijke overstap naar duurzame warmte van de wijk.

2.1.7 We werken toe naar wijkuitvoeringsplannen voor De Maten en Loenen.

Dit doen we door vanuit de warmtevraag- en aanbod strategieën voor duurzame warmte te verkennen en keuzes te maken voor het beste alternatief voor aardgas. Bij het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen hanteren we een participatieve aanpak. Gedurende het proces voeren we gesprekken met bewoners en andere belangrijke stakeholders, zoals woningcorporaties, energiecoöperaties, de netbeheerder, scholen, VvE’s en andere doelgroepen. Deze gesprekken gaan over de mogelijke eindoplossingen binnen de kaders van de Transitievisie Warmte. Daarnaast gaan we samen met de woningeigenaren de wijk transitieklaarmaken voor de overstap naar de beoogde eindoplossing en ondersteunen we bewonersinitiatieven. De wijkuitvoeringsplannen zijn na vaststelling door het college, het vertrekpunt en het spoorboekje voor de daadwerkelijke overstap naar duurzame warmte van de wijk.