Programma 1 - Samenleving

Samen leven in Apeldoorn

Apeldoorn, de groene en royale hoofdstad van de Veluwe, groeit. De combinatie van stedelijke dynamiek, ruimte en sterke gemeenschappen maakt onze gemeente aantrekkelijk voor inwoners en ondernemers. Om deze groei duurzaam op te vangen, investeren we niet alleen in woningen, infrastructuur en economie, maar ook in welzijn, ontmoeting en de kracht van onze gemeenschappen.

Apeldoorn is van ons allemaal. Inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de gemeente dragen samen verantwoordelijkheid voor een samenleving waarin mensen gezond, veilig en verbonden kunnen leven. De meeste inwoners kunnen zichzelf prima redden en zijn gelukkig in Apeldoorn. We bouwen voort op de kracht van onze inwoners en gemeenschappen, waarin mensen naar elkaar omzien en zich inzetten voor elkaar. Tegelijkertijd zijn kansen, gezondheid en bestaanszekerheid niet voor iedereen vanzelfsprekend. Daarom versterken we de sociale basis en bieden we ondersteuning waar dat nodig is. Ook geven we de ruimte aan initiatieven van inwoners, buurten/wijken en dorpen. We werken aan een toekomstbestendig Apeldoorn, waarin huidige en toekomstige generaties de ruimte hebben om mee te doen, zich te ontwikkelen en welzijn en welvaart te ervaren.

Tegelijkertijd zien we dat de wereld om ons heen in hoog tempo verandert. Internationale spanningen, oorlogen in Europa en het Midden-Oosten en geopolitieke verschuivingen hebben invloed op onze veiligheid, economie en samenleving. Vluchtelingen uit verschillende delen van de wereld vragen om opvang en proberen in ons land, en in onze gemeente een nieuw bestaan op te bouwen. Technologische ontwikkelingen, waaronder de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie, veranderen de manier waarop we werken, leren en leven. Deze technieken hebben voordelen en bieden veel kansen. Maar ze beïnvloeden ook de wijze waarop we met elkaar communiceren, elkaar ontmoeten en in toenemende mate de mentale gesteldheid van inwoners. Dit zien we terug in een toenemende problematiek bij jeugdigen en een groeiend aantal dak-en thuislozen. Ook worden de gevolgen van klimaat- en milieuveranderingen steeds zichtbaarder en brengen deze nieuwe risico's en onzekerheden met zich mee. Daarnaast zien we hoe vergrijzing, arbeidsmarktkrapte, gebrek aan woningen en toenemende verschillen in kansen en gezondheid de samenleving onder druk zetten. Deze ontwikkelingen vragen om het ontwikkelen van een visie op ‘een weerbare en veerkrachtige samenleving’. Deze visie vormt ons kompas voor het bouwen van gemeenschappen die kunnen omgaan met verandering en onzekerheid. We bouwen daarmee aan een veerkrachtige samenleving, waarbij wij een vangnet bieden als mensen er zelf niet meer uitkomen.  

Deze ontwikkelingen vragen ook van de gemeente een andere rol. De veerkracht van een samenleving zit in de tussenruimte. In het praatje na schooltijd. In de ouder die even meedenkt met een andere ouder. In het bezoek aan een oudere buur die een paar dagen niemand heeft gezien. In een vrijwilliger die op tijd merkt dat iemand dreigt af te haken. In bedrijven, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties die elkaar kennen en weten te vinden, ook voordat er een noodsituatie is. De overheid hoeft daar niet een centrale rol in te spelen maar kan wel randvoorwaarden scheppen.  

We willen in Apeldoorn een goede balans vinden tussen vasthouden en loslaten. Dat betekent dat het fundament op orde is - voldoende inkomen, een fijne woonplek, ruimte voor sport, spel, ontmoeten omdat daar bij het ontwerp van wijken en buurten al rekening mee gehouden is, goed onderwijs in kwalitatief goede gebouwen. Dat betekent ruimte geven aan inwoners en verenigingen. Het betekent ook ruimte, vertrouwen en verantwoordelijkheid geven aan onze maatschappelijke partners in de sociale basis, zoals welzijn, opvoedondersteuning en jongerenwerk, met langjarige afspraken om hieraan te bouwen. Zo helpen we inwoners eerst ondersteuning te vinden bij elkaar of in de buurt, zonder direct een formeel (zorg)traject te starten of indicatie af te geven. Daarmee voorkomen we onnodige medicalisering en houden we ondersteuning en zorg toegankelijk voor inwoners die deze echt nodig hebben.   

We willen meer vasthouden wanneer het gaat om gespecialiseerde zorg. We gaan scherper zijn op wat we van zorgaanbieders vragen – meer groepsgericht, effectieve ondersteuning. We willen toewerken naar een meer overzichtelijk en toekomstbestendig zorglandschap. We houden vast waar onderliggende oorzaken, zoals armoede, bestaansonzekerheid, en woningnood inwoners en gezinnen bedreigen, en kijken dan integraal en over de grenzen van beleidsterreinen heen.  

Zo verschuiven we de focus van het oplossen van individuele problemen naar het versterken van de kracht van inwoners, netwerken en gemeenschappen. Dat betekent dat we investeren in een sterke sociale basis, preventie en gemeenschapskracht. Een samenleving waarbij inwoners op elkaar kunnen rekenen en bouwen. Ondersteuning vanuit de gemeente blijft beschikbaar voor inwoners die deze nodig hebben, maar we erkennen dat geen enkele maatschappelijke opgave door de overheid alleen kan worden opgelost. In een tijd van groeiende uitdagingen en daarmee toenemende kosten, moeten we bouwen op elkaar en werken aan een krachtige en weerbare samenleving. Want de samenleving, die zijn wij allemaal.  

• Wij werken vanuit samenredzaamheid, vertrouwen en de menselijke maat – In Apeldoorn gaan we uit van de kracht van inwoners en hun omgeving. Samenredzaamheid betekent dat inwoners, binnen hun mogelijkheden, verantwoordelijkheid dragen voor zichzelf en voor elkaar. Wij sluiten aan bij wat mensen zelf kunnen en versterken netwerken rondom hen. We werken vanuit vertrouwen en kiezen voor persoonlijk contact wanneer dat nodig is. Dat betekent dat we ruimte zoeken binnen wettelijke kaders om maatwerk te leveren. Tegelijkertijd zijn wij helder over grenzen. Vertrouwen nabijheid en professionaliteit vormen samen onze basis.
• Wij versterken de sociale basis in wijken en dorpen - Wij bouwen aan een veerkrachtig Apeldoorn door te investeren in een sterke sociale basis. Ontmoeting, onderwijs, sport, cultuur, gezondheid en werk vormen samen het fundament waarop inwoners kunnen meedoen. Wij versterken voorzieningen in wijken en dorpen en zorgen dat ondersteuning dichtbij en toegankelijk georganiseerd is. Scholen, verenigingen en maatschappelijke organisaties zien wij als belangrijke ankerpunten in wijk en dorp. Wij stimuleren meervoudig gebruik van maatschappelijk vastgoed en zorgen voor een uitnodigende en toegankelijke buitenruimte die ontmoeting en bewegen ondersteunt. Door te investeren in ontmoeting, betrokkenheid en sterke netwerken in wijken en dorpen, signaleren we problemen eerder en voorkomen we dat zij verergeren. Wij investeren daarom bewust in gemeenschapskracht en onderlinge verbondenheid. De sociale basis is het vertrekpunt van ons beleid en onze uitvoering.
• Wij zetten het vangnet tijdelijk en herstelgericht in - Wanneer de sociale basis en bestaanszekerheid onvoldoende zijn, bieden wij ondersteuning als tijdelijk vangnet, gericht op herstel en versterken van zelfredzaamheid. Wij doen wat nodig is passend bij de situatie van de inwoner. Het vangnet is aanvullend op de kracht van inwoner en hun netwerk. Wij schalen ondersteuning af waar dat kan en passend is. Tegelijkertijd erkennen wij dat sommige situaties langdurige of blijvende ondersteuning vragen. Wij zorgen dat bescherming beschikbaar is wanneer veiligheid of ontwikkeling onder druk staat. Zo houden wij onze ondersteuning mensgericht én houdbaar.
• Wij werken wijkgericht en integraal - Vraagstukken rond gezondheid, bestaanszekerheid, wonen, veiligheid en ontwikkeling hangen samen. Daarom investeren wij in de verbinding van sociaal, ruimtelijk en economisch beleid. Samen met partners zoals onderwijs, zorg, welzijn, woningcorporaties en sportorganisaties werken wij aan samenhangende oplossingen. Wij organiseren ondersteuning volgens het principe één gezin, één plan, één regisseur.
• Wij investeren generatiebewust in preventie en ontwikkelkansen - Wij maken keuzes met het oog op volgende generaties. Wij willen dat kinderen en jongeren in Apeldoorn kansrijk kunnen opgroeien. Daarom investeren wij in preventie, vroege ondersteuning en een gezonde leefstijl. Wij verbinden onderwijs, gezondheid en bestaanszekerheid om stapeling van problematiek te voorkomen. Preventie vraagt om vasthoudendheid, ook wanneer resultaten niet direct zichtbaar zijn. Wij blijven consequent investeren aan de voorkant. Generatiebewust handelen betekent dat wij vandaag keuzes maken die morgen verschil maken.
• Apeldoorners ervaren hun leefomgeving als prettig en veilig. Eventuele overlast wordt vroegtijdig gesignaleerd en door samenwerking tussen zorg en veiligheid wordt de weerbaarheid van zowel individuen als de omgeving preventief versterkt.  
• Wij investeren in een sterke en toegankelijke infrastructuur voor sport, cultuur en erfgoed - Sport, cultuur en erfgoed maken Apeldoorn aantrekkelijk, leefbaar en verbonden. Daarom zorgen wij voor voorzieningen en ruimtes die inwoners en bezoekers uitnodigen om te bewegen, te ontmoeten, te beleven en zich te ontwikkelen. We investeren in een toekomstbestendige infrastructuur voor sport, cultuur en erfgoed die meegroeit met de ontwikkeling van onze gemeente. De voorzieningen zijn bereikbaar, duurzaam en toegankelijk voor iedereen.  
• Wij versterken de kracht van sport, cultuur en erfgoed voor gezondheid, ontmoeting en ontwikkeling - Sport, cultuur en erfgoed dragen bij aan een gezond, actief en betrokken Apeldoorn. Ze brengen mensen samen, bieden ruimte voor talentontwikkeling en versterken de verbondenheid met onze gemeente. Daarom stimuleren wij deelname van alle inwoners en ondersteunen wij de verenigingen, vrijwilligers en organisaties die dit mogelijk maken. We verbinden sport, cultuur en erfgoed met onderwijs, welzijn en gezondheid, zodat hun maatschappelijke waarde optimaal wordt benut. Zo creëren wij kansen voor ontmoeting, persoonlijke groei en participatie en zorgen wij ervoor dat iedereen kan meedoen en zich kan ontplooien.